Zgjedhjet e kritikëve të BBC-së për filmat më të mirë të vitit
Kritikët e filmit të BBC-së, Caryn James dhe Nicholas Barber, përzgjedhin filmat më të spikatur kinematografikë të vitit — nga epika madhështore e Christopher Nolan te një komedi seksuale plot humor dhe situata absurde.
1. The Invite
The Invite është një komedi amerikane për të rritur, e bazuar në një film spanjoll, i cili më parë ishte përshtatur nga një shfaqje teatrale. Historia zhvillohet gjatë një darke në një apartament dhe përfshin vetëm katër personazhe.
Seth Rogen dhe Olivia Wilde, e cila është edhe regjisorja e filmit, luajnë një çift të martuar që nuk shkojnë mirë me njëri-tjetrin. Penélope Cruz dhe Edward Norton janë fqinjët e tyre, të cilët vijnë për darkë.
Përplasja mes çiftit dhe qetësisë së mysafirëve krijon situata komike dhe të sikletshme. Skenari i Will McCormack dhe Rashida Jones nuk mbështetet vetëm te humori, por trajton edhe problemet që secili prej personazheve përpiqet t’i fshehë.
Të katër aktorët japin interpretime të mira, ndërsa Wilde e kontrollon mirë ritmin dhe tonin e filmit.
Sipas kritikëve të BBC-së, nëse komeditë do të merreshin më seriozisht nga votuesit e Oscarëve, “The Invite” do të kishte arsye për të qenë mes pretendentëve.
2. The Odyssey
Pritja e gjatë për “Odisea” duket se ia vlejti. Adaptimi i poemës së Homerit mban qartë gjurmët e stilit të Christopher Nolan: një hero përballë zgjedhjeve morale, rrëfim jolinear dhe një histori aksioni që ndërtohet mbi një skenar më të përpunuar se shumica e filmave të mëdhenj të Hollivudit.
Në rolin e Odiseut, Matt Damon sjell një interpretim natyral dhe modern, duke e bërë personazhin më të afërt me publikun e sotëm. Në film shfaqen gjithashtu Anne Hathaway, Robert Pattinson, Tom Holland dhe Zendaya, të cilët përshtaten mirë me historinë.
Odiseu udhëton drejt Itakës pas Luftës së Trojës dhe Nolan përdor kamerat IMAX për t’i dhënë skenave një ndjesi të drejtpërdrejtë dhe të afërt. Kjo vlen si për betejat në shkallë të gjerë, ashtu edhe për skena më të vogla, si ajo ku Circe i shndërron ushtarët e Odiseut në derra.
Përtej spektaklit vizual, filmi trajton edhe çështje si përgjegjësia qytetare, qeverisja dhe zgjedhjet morale. Janë tema që i përkasin botës së Homerit, por që filmi i lidh edhe me realitetin e sotëm.
3. Nirvanna the Band the Show the Movie
Po sikur dikush të ribënte “Back to the Future”, por personazhet kryesore të ishin Bill dhe Ted nga “Bill & Ted’s Excellent Adventure”, ndërsa filmi të kishte stilin gueril të “Borat” të Sacha Baron Cohen? Është një ide që ndoshta nuk i ka shkuar shumëkujt në mendje, por përgjigjja është “Nirvanna the Band the Show the Movie”.
Kjo komedi kanadeze është shkruar dhe interpretuar nga Matt Johnson, i cili është edhe regjisor, dhe Jay McCarrol, që ka kompozuar muzikën. Filmi ndërthur pamje të xhiruara prej tyre në vitin 2008 me materiale të reja të realizuara në rrugët dhe mbi ndërtesat e Torontos.
Historia ndjek dy muzikantë të pafytyrë që, krejt rastësisht, udhëtojnë pas në kohë. Ritmi është i shpejtë dhe situatat janë shpesh absurde, duke e bërë filmin një nga komeditë më të pazakonta të vitit.
Në të njëjtën kohë, “Nirvanna the Band the Show the Movie” është një homazh për Toronton, qytetin ku janë rritur protagonistët, dhe për miqësinë e tyre të gjatë.
4. The Sheep Detectives
Ky kombinim i aksionit me aktorë dhe animacionit CGI ka një histori të përshtatshme për fëmijë, por edhe mjaft humor për t’u pëlqyer të rriturve.
Hugh Jackman shfaqet në fillim të filmit në rolin e George, një bari i qetë që çdo mbrëmje u lexon romane misterioze deleve të tij. Kur ai vritet, delet, të mësuara me historitë e detektivëve, nisin të ndjekin gjurmët për të zbuluar vrasësin e bariut të tyre.
Aktorët janë të mirë, veçanërisht Nicholas Braun si polici i ngathët i fshatit dhe Emma Thompson si një avokate e zonja nga qyteti.
Por protagonistet e vërteta janë delet, secila me karakterin e vet. Julia Louis-Dreyfus i jep zërin Lily-t, deles së preferuar të George-it dhe më të zgjuarës së kopesë. Në role të tjera janë Chris O’Dowd si miku besnik i Lily-t, Bryan Cranston si një dele e traumatizuar nga lufta dhe Brett Goldstein si një palë deshësh binjakë.
Me humorin dhe mënyrën se si luan me rregullat e filmave misteriozë, Sheep Detectives është një nga surprizat më të këndshme të vitit.
5. 28 Years Later: The Bone Temple
Në vitin 2002, regjisori Danny Boyle dhe skenaristi Alex Garland ndihmuan në rikthimin e filmave me zombie në qendër të vëmendjes me 28 Days Later. Në vitin 2025, ata u rikthyen te seria me 28 Years Later. Sipas kritikës së BBC-së, vazhdimi 28 Years Later: The Bone Temple është edhe më i mirë.
Skenari është shkruar nga Garland, ndërsa regjinë e ka marrë përsipër Nia DaCosta. Filmi ka gjithë elementet që priten nga një film me zombie: dhunë, gjak dhe tension, por nuk kufizohet vetëm te formula tradicionale e zhanrit.
Historia ndërton një mitologji të vetën horror-folklorike dhe sjell një dyshe të pazakontë: një shkencëtar të çuditshëm dhe miqësor, luajtur nga Ralph Fiennes, dhe një kanibal trupmadh, interpretuar nga Chi Lewis-Parry.
Filmi ka edhe një identitet të fortë britanik. Kjo duket në përdorimin e këngëve të Duran Duran dhe Iron Maiden, si dhe te personazhi negativ i luajtur nga Jack O’Connell, një lider kulti i frymëzuar nga prezantuesi televiziv dhe abuzuesi seksual britanik Jimmy Savile.
Një film i pazakontë që arrin të sjellë diçka të re në një zhanër tashmë të konsoliduar.
6. My Father’s Shadow
I vendosur në Nigeri në vitin 1993, filmi i Akinola Davies tregon historinë e një babai dhe dy djemve të tij të vegjël. Filmi kalon natyrshëm nga historia familjare te zhvillimet politike të vendit.
Sope Dirisu jep një interpretim të përmbajtur dhe të fortë si babai, i cili pjesën më të madhe të kohës e kalon duke punuar për të mbajtur familjen. Historia zhvillohet gjatë një dite të vetme, kur ai merr djemtë me vete në Lagos. Ata shkojnë në vendin e tij të punës, ndërsa ai përpiqet të marrë paratë që i detyrohen.
Gjatë ditës, në sfond shfaqet situata e tensionuar e zgjedhjeve presidenciale të vitit 1993, rezultatet e të cilave u anuluan nga diktatura ushtarake.
Regjisori dhe vëllai i tij, Wale Davies, e kanë shkruar filmin duke u mbështetur lirshëm në kujtimet e tyre të fëmijërisë. Megjithatë, filmi nuk kufizohet vetëm te përvoja personale. Ai përdor perspektivën e dy fëmijëve për të treguar një realitet politik që ata nuk e kuptojnë plotësisht.
Filmi, i cili fitoi BAFTA-n për debutimin e jashtëzakonshëm të një regjisori, skenaristi apo producenti britanik, sjell edhe një portret të fortë vizual të Lagosit dhe ngjyrave të tij. Ndërsa djemtë shohin botën përreth tyre me kureshtje, publiku kupton më qartë shqetësimin e babait dhe rrezikun që i rrethon, veçanërisht praninë e milicive në rrugë.
Një histori familjare e treguar përmes syve të fëmijëve, me politikën që mbetet gjithmonë në sfond.
7. Hoppers
Pixar rikthehet me një film të përqendruar, energjik dhe plot humor, që mbështetet te një ide e vjetër e animacionit: kafshët që flasin.
Protagonistja e Hoppers, Mabel, me zërin e Piper Curda, është një nxënëse e zgjuar dhe këmbëngulëse, e cila arrin të transferojë mendjen e saj në një kastor robotik. Kjo i jep mundësinë të komunikojë me kafshët. Premisa kërkon pak tolerancë, por filmi nuk ndalet te shpjegimet.
Mabel e përdor këtë aftësi për të bashkuar kafshët kundër një kryetari bashkie të korruptuar, të cilit i jep zërin Jon Hamm. Por situata ndërlikohet kur përpjekjet e tyre shkojnë më larg nga sa kishin planifikuar.
Filmi i Daniel Chong ka disa momente më të frikshme drejt fundit, ndaj prindërit duhet ta kenë parasysh këtë. Në pjesën tjetër, është një aventurë e mirëpërcaktuar, me ritëm dhe humor që funksionojnë si për fëmijët, ashtu edhe për të rriturit.
Filmi përfshin gjithashtu një mesazh të drejtpërdrejtë për mbrojtjen e mjedisit, pa e lënë atë në plan të dytë.
8. Wuthering Heights
Përshtatja e guximshme e Emerald Fennell e romanit të Emily Brontë të vitit 1847 nuk është bërë për puristët e Brontës, por është një interpretim energjik i veprës dhe një shembull i stilit të veçantë të Fennell.
Margot Robbie dhe Jacob Elordi luajnë Cathy-n dhe Heathcliff-in, dy të dashuruarit e famshëm që ndihen të lidhur me njëri-tjetrin, por ndahen nga dallimet shoqërore. Marrëdhënia e tyre është njëkohësisht seksuale, romantike dhe e ashpër, sidomos në mënyrën se si ata sillen shpesh me njëri-tjetrin.
Kjo anë e marrëdhënies i jep filmit një energji që mungon në disa prej përshtatjeve të mëparshme të romanit. Edhe ana vizuale është larg qasjes tradicionale ndaj një drame të periudhës. Filmi përdor një gamë të gjerë ngjyrash, kostumesh dhe stilesh.
Fennell përfshin edhe momente komike dhe herë pas here e çon filmin drejt ekzagjerimit — si në skenat me Heathcliff-in mbi kalë apo parukën e Elordit që përplaset nga era. Por këto zgjedhje janë pjesë e qasjes së saj ndaj materialit.
Edhe pse Fennell ndryshon shumë detaje nga romani, ajo ruan në qendër pasionin dhe konfliktin e marrëdhënies mes Cathy-t dhe Heathcliff-it, si dhe temën e dallimeve klasore që është thelbësore për veprën e Brontës.
9. Project Hail Mary
Përshtatja e Emerald Fennell e romanit të Emily Brontë të vitit 1847 nuk i drejtohet atyre që kërkojnë një version besnik të librit, por sjell një interpretim të lirë dhe bashkëkohor të historisë.
Margot Robbie dhe Jacob Elordi luajnë Cathy-n dhe Heathcliff-in, dy personazhet kryesore të romanit, marrëdhënia e të cilëve përcaktohet nga dashuria, konflikti dhe dallimet klasore. Filmi nuk e zbut anën e ashpër të marrëdhënies së tyre dhe e paraqet atë si një lidhje njëkohësisht romantike, seksuale dhe konfliktuale.
Fennell ndryshon edhe stilin vizual të përshtatjeve tradicionale të romanit. Në vend të një estetike tipike të filmave të periudhës, përdor ngjyra të forta, kostume të theksuara dhe një qasje më moderne.
Filmi ka edhe momente humori dhe disa zgjedhje të ekzagjeruara, përfshirë skena me Heathcliff-in mbi kalë dhe parukën e Elordit që përplaset nga era. Këto elemente janë pjesë e stilit të Fennell dhe e largojnë filmin nga një përshtatje tradicionale.
Edhe pse ndryshon shumë nga romani, Wuthering Heights ruan në qendër marrëdhënien mes Cathy-t dhe Heathcliff-it dhe konfliktin e tyre me kufizimet shoqërore e klasore të kohës.
10. Two Prosecutors
Kjo dramë e regjisorit ukrainas Sergei Loznitsa zhvillohet në vitin 1937, në kulmin e spastrimeve politike të Stalinit, dhe ka lidhje të qarta me mënyrën se si funksionojnë regjimet autoritare.
Protagonisti, Kornyev, është një avokat i ri sovjetik dhe idealist. Ai merr një mesazh të shkruar me gjak nga një i burgosur politik, i cili kërkon të tregojë torturat që ka përjetuar, bashkë me shumë të burgosur të tjerë.
Filmi ecën me një ritëm të ngadaltë dhe krijon tension pa përdorur skena të mëdha. Kornyev viziton të burgosurin dhe përpiqet të anashkalojë administratën e korruptuar të burgut dhe eprorët e tij, me bindjen se mund të ndërhyjë për të ndrequr situatën.
Loznitsa, i cili ka punuar si në dokumentarë, ashtu edhe në filma artistikë, e trajton historinë me një qasje të përmbajtur. Skenat në hapësirat e mbyllura të burgut krijojnë një atmosferë të rëndë, ku frika dhe kontrolli janë pjesë e përditshmërisë.
Ajo që nis si përpjekja e një avokati për të ndihmuar një të burgosur kthehet gradualisht në një histori gjithnjë e më absurde dhe kafkiane, ku individi përballet me një sistem që kontrollon çdo aspekt të jetës.
11. Dead Man’s Wire
Trilleri me humor të zi i Gus Van Sant bazohet në historinë e vërtetë të Tony Kiritsis, një burrë nga Indianapolis që rrëmben ndërmjetësin e hipotekave, të cilin e konsideron përgjegjës për problemet e tij financiare.
Pas rrëmbimit, Kiritsis telefonon një stacion radioje lokale dhe u tregon dëgjuesve për situatën e tij, duke tërhequr vëmendjen e mediave.
Atmosfera e viteve 1970 dhe mënyra se si mediat e ndjekin ngjarjen të kujtojnë Dog Day Afternoon të Sidney Lumet, filmin e vitit 1975 ku luante Al Pacino, i cili shfaqet edhe në një rol të vogël në këtë film.
Bill Skarsgård luan Kiritsis-in dhe mban pjesën kryesore të filmit. Ai e interpreton personazhin si një njeri të paparashikueshëm, duke kombinuar humorin me tensionin e situatës.
Pengu i tij, i luajtur nga Dacre Montgomery, paraqitet si një personazh i traumatizuar. Filmi nuk përpiqet të përcaktojë se me kë duhet të mbajë anën publiku, duke lënë hapësirë për të parë situatën nga të dyja perspektivat.
12. The Drama
Zendaya dhe Robert Pattinson si një çift i fejuar, Emma dhe Charlie, do të mjaftonin për të bërë një komedi romantike interesante. Por drama e Kristoffer Borgli ndryshon drejtim kur Emma i tregon Charlie-t një sekret të rëndë vetëm një javë para dasmës.
Filmi kalon nga atmosfera më e lehtë e fillimit në një histori shumë më të tensionuar. Një ndryshim i tillë në ton mund të ishte i vështirë për t’u realizuar, por Zendaya dhe Pattinson e përballojnë mirë.
Zendaya e interpreton Emmën me një qasje të sinqertë, ndërsa Pattinson e bën të besueshëm ankthin e Charlie-t, i cili fillon të dyshojë nëse është duke u martuar me një person me prirje sociopatike.
Edhe para premierës, detajet rreth sekretit të Emmës shkaktuan reagime, me kritika se filmi e trajton në mënyrë të papërshtatshme një çështje serioze. Megjithatë, vetë personazhet e kuptojnë peshën e asaj që po ndodh dhe reagimet e tyre janë pjesë e konfliktit të filmit.
The Drama funksionon kryesisht falë dy aktorëve kryesorë dhe mënyrës se si filmi ndryshon ton gjatë historisë, ndërsa trajton një temë që ka shkaktuar debat.